Met de Bijbelgroep hebben we stil gestaan bij het verhaal van Noach die aan een nieuwe tijd begint met de mensheid.
Ook wij evolueren van oud naar nieuw en spoelen het verleden door. Het verhaal van Noach zet ons op weg en brengt troost. Een diep menselijk verhaal dat ons doet leven in een verbond van toekomst en leven voor iedereen en alles wat bestaat.
Lezingen
eerste lezing: Genesis 9, 8-17
tweede lezing: Genesis 9, 20-23
Toelichting
Het verhaal van Noach kennen we reeds lang. In onze kinderjaren werd het ons verteld en luisterden we met onbevangen oren hoe het verhaal goed afloopt en vergaten we wel even dat de gehele mensheid verdronk in het overspoelende water. Maar al die dieren in de ark, de duif met het leven in haar bek en God die een regenboog spant. Het fascineerde en deed niet teveel vragen stellen. De slechten sterven en de goeden blijven leven. NU ouder geworden en volwassen, botsen we op dit verhaal en smaakt het wrang. Zeker nu we overspoeld worden door een wereld die de verkeerde kant opgaat. Het is nu alsof God weer goesting krijgt om er met de grote borstel door te gaan. Zoveel oorlogen, zoveel onrecht en machtsmisbruik, de rijken die rijker worden , de armen armer.
Is God die straffende God die alles eens zal aanpakken en hebben we weer een ark te bouwen om het leven te redden?
De letterlijke lezing van het verhaal helpt ons niet vooruit, wel de gedachte dat we overspoeld kunnen worden door het slechte wat onder de mensen heerst, een wereld in verval! Hoe gaan we ermee om? Verwachten we nog een straffende God of geloven we in de God van het verbond, die zijn regenboog spant midden de regen en die ons toefluistert! Nooit nog laat ik je in de steek. Ik ga een verbond met je aan, een verbond van liefde en verbinding onder de mensen, een verbond met alle leven op aarde. Een verbond naar een nieuwe toekomst.
De volwassen lezing laat ons een veranderend Godsbeeld zien waar we niet langer geloven in de straffende God maar een God die ons het goede leven doet verzamelen en ons leert te bouwen aan een ark van toekomstig leven waar alle leven thuishoort. We zijn niet geschapen om te vernietigen maar om op te bouwen, we zijn geschapen om te groeien in de liefde en de verbinding van alles met allen. Zo krijgt het verhaal een diepte laag van verbindende kracht tot nieuw leven. Dit is mijn verbond , ik ga met jullie mensen mee naar een nieuwe toekomst, begin er aan, ik zal er zijn. Vertrouw op mijn verbindende kracht. Het is een diepgaand Godsbesef die een weg ten leven wil met ons allen, een weg met alles en iedereen verbonden, tot de natuur toe.
Na het zondvloed verhaal brengt Noach een offer, een dankoffer voor God. Geen offer meer zoals in de natuurgodsdiensten van toen om de goden goed te stemmen maar een dankoffer om het gekregen leven. Dat er dan nog dieren sneuvelden dat hoorde er nog bij. Ook in onze oude liturgie wordt er nog van een offer gesproken. Het offer van Jezus. Ook hier weer een evolutie van een soort omkoop gedrag naar dank en een verdere evolutie, Jezus die zijn leven opoffert om in het goede en liefdevolle te blijven. Het offer van Jezus is geen omkoopoffer meer, niet alleen uit dankbaarheid. Hij leeft in overgave, hij geeft zijn leven aan de liefde en zo offert hij zijn leven, als een gave van liefde aan de mensheid. In navolging zijn wij onderweg en is onze zelfgave beperkt maar we zijn mensen onderweg en daar waar we kunnen gaan we ook voor de liefde. Zo worden we vader en moeder, vriend en vriendin en naaste voor mensen. Zelfgave tot meerdere levenskansen voor anderen. Mensen drukken het zo wel eens uit. Ik offer mijn leven op voor mijn kinderen, vrienden of voor het heil van de wereld. Offer mag dan vervangen worden door het woord zelfgave, vrijwillig leven voor het goede van het leven en dan keert de wereld en komt er een regenboog van verzoening en vrede over deze aarde. De sjaal hier op tafel is er het symbool van.
Nog één pittig detail, het mag een troost zijn in onze beperkte zelfgave. Noach drinkt zich op een bepaald moment zo zat als een varken want er zijn weer heel wat relationele problemen tussen zijn nakomelingen. Het kwaad keert terug zou je kunnen zeggen. Hij ligt op den duur in volle zatigheid naakt op de grond van zijn schuur? Een van zijn zonen legt een mantel van liefde over hem heen. Het kwaad wordt toegedekt. Niks nieuw onder de zon zou je denken. Maar zo beseffen we hoe kwetsbaar wij mensen zijn. We zijn maar mensen onderweg en als we naakt voor God staan dan is er veel toe te dekken maar we zijn maar mens. Het kwaad wordt nooit helemaal uit ons leven gebannen. We zijn net als Noach onderweg en af en toe liggen we zat, vol schaamte op de grond maar wie weet zijn er geliefden die een mantel om ons heen leggen. Een mantel van vergeving en opstanding. Morgen gaan we weer op het pad van de liefde en groeien we verder in het menselijk bestaan, groeiend in liefde en verbinding met alles en iedereen.
Bert
Voorbeden
Verstillen wij in onszelf met wie we zijn:
Mensen onderweg en met de ander onderweg, we zijn waar we zijn elk uniek onderweg
Wat overspoeld mij, wat overspoeld de mensheid van vandaag
Om draagkracht
Om een verbond tussen de mensen en het leven op zich
Waartoe wordt ik bewogen?
Om inzicht en keuzes
Om beweging in en door mij heen
Wat verdraagt het licht niet en roept om een mantel van liefde
Om zo te mogen zijn, maar toch beschut en liefdevol
Om veerkracht en groeiende liefde
Adem in ons en doorgloei ons
dat wij leven
In uw verbond van liefde
verbonden met alles en iedereen.